Een vorm met een verhaal

Water bewaren in een kalebas is in veel Afrikaanse gemeenschappen een oud gebruik. Een kalebas werd vroeger gebruikt om water voor een gezin te bewaren. En dat doet de Calabash Cistern ook, maar nu op grotere schaal. Zo verbinden we de naam een moderne vorm van regenwateropvang met een eeuwenoude Afrikaanse traditie. Misschien is dat wel waarom de Calabash Cistern zo goed past in de gemeenschappen waar hij wordt gebouwd: hij voelt meteen vertrouwd.

Mooi én praktisch

De vorm van de Calabash Cistern is niet alleen herkenbaar, maar ook functioneel. De ronde lijnen verdelen de druk van het water gelijkmatig over het reservoir. Daardoor is de constructie sterk en duurzaam. Tegelijkertijd vinden veel mensen de vorm simpelweg mooi. Sommigen herkennen er een kalebas in, anderen zien de vorm van een regendruppel. Hoe dan ook: het is een vorm die opvalt en blijft hangen. We hebben het ook verwerkt in het logo van onze stichting.

Elisabeth zag op de markt voor het eerst een Calabash Cistern – een regenwateroplossing die schoon drinkwater opvangt en opslaat. Ze was meteen enthousiast. Vastberaden ging ze op zoek naar de maker en kwam zo in contact met metselaar Gracious, die zich inzet om meer van deze systemen te bouwen voor zijn gemeenschap.

Waar onze stichting normaal gesproken twee derde betaalt – de eigenaar één derde – maakte Elisabeth een andere keuze. Zij besloot om de volledige investering zelf te doen. Gracious volgde onze training in Sombo en vespreidt zijn kennis en kunde nu verder.

“Water uit de aansluiting is onbetrouwbaar en vaak niet schoon,” vertelt ze. “En een polytank is duur. De Calabash Cistern is voor ons de perfecte oplossing. We zijn er ontzettend blij mee.”

100% ownership

Haar keuze is bijzonder en inspirerend. Het laat zien waar we als stichting naartoe werken: een situatie waarin mensen zelf investeren in duurzame oplossingen, en waarin kennis en uitvoering volledig lokaal liggen. Elisabeth is daarmee een krachtig voorbeeld van wat wij noemen: 100% ownership.

Samen met Wilde Ganzen blijven we werken aan dit doel: gemeenschappen ondersteunen totdat zij het zelf kunnen dragen – zodat wij uiteindelijk overbodig worden.

Onder leiding van Evalyne Kimojino klopte een vrouwengroep uit Kenia bij onze stichting aan met een duidelijke vraag: kunnen wij leren hoe we zelf een Calabash Cistern bouwen? Ze namen zelf het initiatief. Lokaler en meer bottom up krijg je het niet.

Regen als kans

In de donkere regenwolken zich samenpakken boven de Masai-vlaktes, zien de vrouwen niet alleen regen. Zij zien schoon drinkwater. Water dat normaal gesproken wegstroomt, kan worden opgevangen en opgeslagen in een Calabash Cistern om later veilig te worden gebruikt als drinkwater. Dat maakt regenwateropvang zo krachtig. Je werkt met wat er al is.

Samen leren, samen bouwen

Eind mei 2024 startte de training in Emburkutia. In een eenvoudig openluchtklaslokaal kwamen tien deelnemers bijeen: zeven vrouwen en drie mannen. De vrouwen waren allemaal lid van de lokale Self-Help Group. De drie mannen kwamen vanuit Marsabit, honderden kilometers verderop in Noord-Kenia, om de techniek te leren en later naar hun eigen gemeenschap mee terug te nemen.

Gedurende zeven dagen werkten twee teams aan de bouw van vier Calabash Cisterns. Onder begeleiding van ervaren trainers leerden de deelnemers iedere stap van het proces: van het maken van de ronde mal tot het afwerken van het waterreservoir. Wat opviel was de betrokkenheid van de vrouwen. Ze waren niet alleen aanwezig, maar namen het voortouw. Iedere dag groeiden hun vaardigheden én hun zelfvertrouwen.

Meer dan een training

Toen de laatste stenen uit de mal werden verwijderd, verscheen langzaam de karakteristieke vorm van de Calabash. Voor de deelnemers was dat meer dan een technisch moment. Het was het bewijs dat zij dit zélf konden. De training werd afgesloten met een feestelijke bijeenkomst en de uitreiking van certificaten. Maar de echte opbrengst zat niet in het papier. Die zat in de kennis, de ervaring en het vertrouwen dat ze hadden opgebouwd. En die daardoor een plek kreeg binnen de gemeenschap.

Een gemeenschap die verder bouwt

De vrouwen van Emburkutia hebben laten zien dat verandering van binnenuit kan komen. Daarom spraken we af dat we de groep verder zullen te ondersteunen. Zo werd voor de bouw van dertig extra Calabash Cisterns afgesproken om vijftig procent van de kosten bij te dragen. Steeds wanneer de groep een nieuwe serie waterreservoirs bouwt en daar verslag van doet, volgt een volgende bijdrage. Zo ontstaat stap voor stap een project dat steeds zelfstandiger wordt.

Water, vakmanschap en vertrouwen

Het verhaal van Emburkutia laat zien waar wij voor staan. We bouwen niet alleen waterreservoirs. We leiden mensen op, delen kennis en ondersteunen lokale initiatieven totdat zij zelf verder kunnen. Wat begon met een vraag van een groep vrouwen groeide uit tot een nieuwe generatie bouwers van Calabash Cisterns. En daarmee tot een toekomst waarin schoon drinkwater dichterbij komt voor steeds meer gezinnen.

Deze grote verandering begon met een eenvoudige vraag:

“Kunnen jullie ons leren hoe we het zelf kunnen doen?”

We organiseerden een training in Sombo, vlakbij Wa in het noordwesten van Ghana. In één week leerden lokale metselaars hoe zij een Calabash Cistern kunnen bouwen. Ons doel was eenvoudig: kennis overdragen, zodat de gemeenschap daarna zelfstandig verder kon. En dat gebeurde sneller dan we ooit hadden durven hopen.

Een groot succes

De vraag naar schoon drinkwater in deze regio blijkt enorm. Vrijwel direct na de training gingen de metselaars zelfstandig aan de slag. In korte tijd bouwden zij meer dan tien nieuwe Calabash Cisterns van uitstekende kwaliteit.

Wat dit project bijzonder maakt, is dat we zelden zo’n resultaat hebben gezien na slechts één training. De kennis werd direct toegepast en de nieuwe metselgroep bleek in staat om zelfstandig hoogwaardige waterreservoirs te bouwen. De kwaliteit was hoog. Door het vakmanschap van de metselaars en ook door de kwaliteit van het zand in dit gebied.

Zelfstandig verder

Voor ons is dit precies wat we willen bereiken. We geven een training, delen kennis en ondersteunen waar nodig. Daarna nemen lokale vakmensen het over.

In Sombo heeft dat geleid tot een actieve groep metselaars die inmiddels zelfstandig verder bouwt aan de watervoorziening van hun eigen gemeenschap. Daarmee is dit project uitgegroeid tot één van de meest succesvolle voorbeelden van hoe lokale kennis, eigenaarschap en ondernemerschap kunnen leiden tot duurzame toegang tot schoon drinkwater.

Paul Akkerman ontwikkelde in Guinee-Bissau de Calabash Cistern. Hij keek eind 2025 terug op ruim twintig jaar bouwen aan de internationale Calabash Family. Zijn levenswerk, ervaringen en ontmoetingen legde hij vast in woord en beeld in het boek Journey Through Africa and Beyond. Het boek is digitaal beschikbaar voor iedereen die meer wil weten over regenwateropvang, lokale kracht en duurzame toegang tot schoon drinkwater.

Hier lees je het hele boek

Fragment: voorwoord door Paul Akkerman

Deze prachtige uitgave is gemaakt door Reclamemakers uit Holten. Hieronder het voorwoord van wijlen Paul Akkerman – rust in vrede.

“Miljoenen gezinnen op het Afrikaanse platteland beschikken thuis niet over veilig drinkwater. Vaak lijden zij aan ernstige watergerelateerde ziekten zoals diarree, cholera en tyfus. Vrouwen en meisjes dragen een zware last doordat zij over lange afstanden water naar huis moeten brengen. We zien dit iedere dag gebeuren, nog steeds.

De Calabash Cistern kan zorgen voor een veilige drinkwatervoorziening, thuis, dicht bij de keuken, in een onzekere wereld die wordt getroffen door klimaatproblemen en menselijk geweld. U kunt het verhaal van Effata en het gedicht van Suntu lezen. Stel u eens voor hoeveel vrijer u uw eigen leven kunt vormgeven wanneer u beschikt over een voorraad veilig drinkwater.

Technische resultaten van het Calabash-project: Lokale metselaars en vakbekwame boeren hebben meer dan 8.000 waterreservoirs van 5.000 liter gebouwd in afgelegen dorpen en op verafgelegen eilanden, verspreid over meer dan 14 Afrikaanse landen. De reservoirs worden gebouwd met lokaal beschikbare materialen en gereedschappen. De bouwkosten waren in 2023 ongeveer €280 per reservoir. Het idee is eenvoudig: regenwater verzamelen en opslaan als drinkwater, dichtbij de keuken.

De boer, vrouw of man, betaalt een deel van de kosten en is daarmee eigenaar. Het water is van goede drinkkwaliteit.

Sociale betekenis: Dit boek is een verzameling foto’s, gemaakt door de auteur, bezoekers en projectleiders. Wij noemen onszelf de Calabash Family. Het boek is bedoeld voor mensen die werkzaam zijn in de drinkwatersector op het platteland, voor boeren, voor vrouwen, voor donateurs en voor onszelf. We delen twintig jaar ervaring. Daarnaast bevat het verhalen van mensen die op een waardige manier met hun gezin willen overleven. Het vraagstuk van schoon drinkwater kan een verbinding vormen tussen twee totaal verschillende werelden op dezelfde planeet.

Als medeoprichter van het Calabash-project, samen met mijn dierbare vriend Bicosse Nandafa, en na vier jaar te hebben gewoond in een afgelegen Afrikaans dorp, voelde ik het als mijn taak om de foto’s, verhalen en ervaringen te verzamelen en dit boek samen te stellen.”

In de zomer van 2024 kregen we een bijzondere vraag van de metselaars die we eerder hadden opgeleid in het noorden van Ghana. Zij zagen dat er net over de grens – in Burkina Faso – een groot tekort was aan schoon drinkwater. Hun vraag was eenvoudig: mogen wij daar ook Calabash Cisterns bouwen?

Een grens op papier

De grens tussen Ghana en Burkina Faso werd ooit getrokken tijdens de koloniale verdeling van Afrika – rond 1884 in Berlijn. Voor de mensen die er wonen betekent die grens echter weinig. Aan beide kanten wordt dezelfde taal gesproken en de families leven verspreid over twee landen.

Ons gezamenlijke idee was om niet alleen regenwateropvang te gaan bouwen, maar juist ook om nieuwe metselaars op te leiden. Zo zouden meer gemeenschappen in Burkina Faso toegang krijgen tot schoon drinkwater én zou de kennis lokaal beschikbaar blijven. Dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan.

Elke dag de grens over

Het passeren van de grens was aanvankelijk bijna onmogelijk. Maar dankzij de medewerking van lokale autoriteiten en douanebeambten kwam er uiteindelijk tóch een oplossing.

De trainers verbleven in Bongo, aan de Ghanese kant van de grens. Elke ochtend stapten zij op de brommer richting Burkina Faso, waar op twee locaties zes metselaars werden opgeleid.

Wat begon als een training groeide al snel uit tot een lokaal initiatief. Terwijl het project nog liep, werden de eerste nieuwe Calabash Cisterns al gebouwd. Binnen korte tijd stonden er tien nieuwe waterreservoirs.

Oude bekenden, nieuwe kansen

Na de trainingen in Burkina Faso reisde de metselaars uit Ghana samen met een aantal betrokken van De Gevulde Waterkruik weer verder. Langs bestaande projecten in het noorden van Ghana. Verschillende eerder gebouwde Calabash Cisterns werden bezocht en gecontroleerd. Het was bemoedigend om te zien dat veel cisternen nog altijd goed functioneerden en intensief werden gebruikt.

Onderweg werden zagen we oude vrienden en lokale partners terug, mensen die al jarenlang betrokken zijn bij de verspreiding van de Calabash. Het bevestigde opnieuw hoe belangrijk lokale samenwerking en écht contact is voor het succes van de projecten.

Ver weg van alles

Veel dorpen in deze regio liggen ver van grote steden en zijn voor hun drinkwater afhankelijk van rivieren en seizoensgebonden bronnen. Juist daar maakt een Calabash Cistern het verschil.

Op meerdere locaties werden opnieuw metselaars opgeleid. Al snel ontstonden twee actieve groepen die zelfstandig verder konden bouwen. En inmiddels worden er wekelijks nieuwe waterreservoirs gerealiseerd.

Een beweging die verder groeit

In slechts vier weken tijd is er veel gebeurd. Nieuwe metselaars werden opgeleid, nieuwe gebieden maakten kennis met regenwateropvang en de bestaande projecten groeiden verder door.

Voor ons laat deze reis zien waar de kracht van de Calabash Family ligt. Niet in het bouwen van zoveel mogelijk waterreservoirs, maar in het opleiden van mensen die hun kennis weer doorgeven aan anderen.

Zo verspreidt het idee zich van dorp naar dorp, van gemeenschap naar gemeenschap en zelfs over landsgrenzen heen. En zo krijgen steeds meer families toegang tot schoon drinkwater.

“Paul zag het aan en wilde graag helpen. Zijn vriend Bicosse Ndafa, gaf aan dat de nood het hoogst was rond de watervoorziening. Schoon drinkwater was schaars. Wat volgde is bij velen van ons bekend. Om vrouwen, boerinnen en kinderen verlichting te bieden, startte hij – gesteund door zijn vrouw Cathrien – het project De Gevulde Waterkruik vanuit Stichting Vrienden Holten-Bedanda.”

“Met eenvoudige, lokaal te bouwen Calabash Cisterns bood hij zo een oplossing voor een probleem dat in grote delen van de wereld nijpend is. Begin dit jaar overleed Paul, maar ik wil Paul één keer in het zonnetje zetten. Want als iemand het verdient, is hij het: zijn nalatenschap is van onschatbare waarde.”

Het verhaal gaat verder onder de foto.

Schoon drinkwater

“Bestuursleden van de stichting hebben meermaals mogen zien wat een tekort aan water betekent voor de bevolking in Afrika. Schoon drinkwater is op het platteland echt een immens probleem. Het gebrek eraan maakt mensen kwetsbaar: slechte hygiëne, cholera, diarree – iedereen kan zich er iets bij voorstellen. Vrouwen moeten kilometers lopen naar een put, bron of rivier, vaak met zware jerrycans op het hoofd of de rug. Door uitputting wordt dat steeds zwaarder en gevaarlijker. Vanaf de eilanden komen ze zelfs met kano’s drinkwater halen op het vasteland.”

Vrouwen krijgen tijd en vrijheid

“Zo ontstond het project De Gevulde Waterkruik. Paul wisselde kennis uit en ontwikkelde samen met lokale metselaars een waterreservoir dat mensen zelf konden bouwen: eenvoudig, stevig en betaalbaar: ongeveer 280 euro. Een constructie van cement, kippengaas en ijzerdraad met een inhoud van 5.000, 10.000 of zelfs meer liters veilig en schoon drinkwater. Ruim voldoende om een gemiddeld gezin door het droge seizoen te helpen. In de loop der tijd schreef hij diverse boeken en handleidingen. In het Nederlands, maar hij schreef ook in de eigen Creoolse taal Balanta, die hij goed beheerste. Met de komst van de Calabash verbeterde de gezondheid en vrouwen en meisjes hoefden niet langer uren te lopen voor water. Vrouwen kregen meer tijd voor werk en onderwijs. En er was werkgelegenheid voor de metselaars.”

Cisterne

“De formule leidde tot verdere groei. Lokale bewoners werden opgeleid tot metselaar of coördinatoren die daar het bouwproject managen. De kennis over bouw en onderhoud gaven ze dan door aan naburige dorpen. Door ervaring en experimenteren ontstond gaandeweg een steeds betere versie van de Calabash Cisterne: in de vorm van een Afrikaanse kalebas. De ronde vorm zorgt voor een gelijkmatige drukverdeling en maakt de tank sterk en duurzaam. Tijdens het natte seizoen wordt hij gevuld met regenwater; een doek filtert vuil en een deksel houdt ongedierte buiten. En mocht er toch iets in komen, dan zakt dat naar de bodem en sterven de bacteriën af. Binnen in de cisterne is het donker en koel, waardoor het water lang goed blijft. Met een kraantje tap je het af. De mensen daar zijn zó zuinig met water: een klein straaltje om handen te wassen, een litermaat om te douchen. En wat overblijft, wordt nog doorgegeven aan een ander!”

De hele wereld over

“Het succes bleef niet onopgemerkt. De Calabash Cisterne verspreidde zich al snel door Guinee-Bissau en in plattelandsgebieden van verscheidene andere Afrikaanse landen tot aan Madagaskar toe. Maar ook ver daarbuiten zette Paul Akkerman als het ware voet aan de grond met zijn waterproject. In landen als Panama, Mexico en Sri Lanka werden mensen getraind om zo bij te dragen aan de lokale werkgelegenheid en economische ontwikkeling.”

Zelfstandigheid en eigenaarschap

“Altijd weer gedreven door één missie: dat de mensen er in het vervolg zelfstandig verder mee konden. Inmiddels zijn er ruim 10.000 cisternen gebouwd in afgelegen dorpen, maar ook bij ziekenhuizen, apotheken, scholen, kerken en markten. Soms krijgt een cisterne een andere functie. Deze wordt dan geplaatst op palen, één of twee zonnecellen er op en dan het daarmee opgepompte water gebruiken voor irrigatie van hun groentetuin.”

Het verhaal gaat verder onder de foto.

Een fusie voor duurzame toekomst

“Hoe de toekomst eruit ziet? Paul werd in Afrika door velen op handen gedragen. Als gevolg van zijn overlijden en de gevorderde leeftijd van de overige bestuursleden, ontstond de behoefte om na te denken over de toekomst van onze projecten. Al langere tijd is er samenwerking met andere waterstichtingen. Deze ontwikkeling heeft geleid tot het voornemen om te fuseren tot één nieuwe stichting: De Gevulde Waterkruik. Daarmee keert de vertrouwde naam terug, maar met een nieuwe voorzitter en een volledig vernieuwd bestuur. Het huidige bestuur zal daarmee worden opgeheven. Dit jaar, 2026, is een overgangsjaar. Er staat nog één gezamenlijke reis naar Afrika gepland, bedoeld om het werk ter plaatse af te ronden en afscheid te nemen van de betrokken gemeenschappen. Daarmee wordt een periode afgesloten en ruimte gemaakt voor een nieuwe fase in het waterproject.”

Bron: Holtens Kerknieuws (2026)

Al meer dan twintig jaar werken we binnen de Calabash Family vanuit een eenvoudige overtuiging: vang regenwater op wanneer het valt, zodat er water is wanneer het nodig is. Die gedachte lijkt vanzelfsprekend, maar staat haaks op de manier waarop veel waterbeheer wereldwijd is georganiseerd.

Een recent wetenschappelijk artikel in het tijdschrift Discover Water pleit voor een fundamentele verandering van denken. Volgens de onderzoekers zou regenwater niet zozeer moeten worden gezien als een aanvulling op de watervoorziening, maar als de eerste en belangrijkste bron van zoet water.

Regen is een belangrijke bron

De onderzoekers herinneren ons eraan dat vrijwel al het beschikbare zoet water op aarde begint als regen. Grondwater, bronnen en rivieren zijn uiteindelijk allemaal afkomstig van neerslag. Toch wordt regenwater vaak afgevoerd naar sloten, rivieren en uiteindelijk de zee, terwijl mensen elders kampen met waterschaarste.

Volgens de auteurs zou waterbeheer moeten beginnen met één eenvoudige vraag:

Waarom zouden we regenwater eerst weg laten stromen om het later terug te winnen?

Regenwater is veiliger dan veel mensen denken

Een tweede belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat regenwater vaak een onterecht slechte reputatie heeft. Goed opgevangen en opgeslagen regenwater – zoals in een Calabash Cistern – behoort volgens de auteurs juist tot de schoonste bronnen van zoetwater. Bovendien is het, wanneer aanvullende behandeling nodig is, vaak mogelijk om dit te doen met eenvoudige en betaalbare technieken.

Daarmee ondersteunt het onderzoek iets wat wij in de praktijk al jaren zien: een goed ontworpen regenwateropslag kan gezinnen het hele jaar toegang geven tot schoon drinkwater.

De Calabash Cistern als voorbeeld

Bijzonder voor ons is dat het onderzoek expliciet verwijst naar de “Akkerman Calabash”. De onderzoekers noemen de Calabash Cistern als voorbeeld van een goed ontworpen waterreservoir voor huishoudelijk gebruik in Afrika. Zij wijzen daarbij op drie belangrijke eigenschappen:
• geen direct zonlicht in het reservoir, dus geen fotosynthese
• geen toegang voor muggen en insecten, dus geen gezondheidsrisico
• voldoende zuurstof, dus de waterkwaliteit blijft behouden

Ook verwijzen zij naar eerdere publicaties waarin wordt beschreven hoe de Calabash heeft bijgedragen aan het verbeteren van de drinkwatervoorziening in Guinee-Bissau.

Kleine waterreservoirs, grote impact

Waar veel overheden vooral investeren in grote dammen, waterleidingen en centrale voorzieningen, benadrukt het onderzoek juist het belang van kleinschalige opslag. Volgens de auteurs zijn huishoudelijke waterreservoirs, cisternen en lokale regenwateropvang essentieel voor een duurzame toekomst.

Die conclusie sluit nauw aan bij de aanpak van De Gevulde Waterkruik. Wij geloven dat duurzame toegang tot schoon drinkwater ontstaat wanneer kennis, eigenaarschap en voorzieningen zo dicht mogelijk bij de mensen zelf liggen.

Meer dan drinkwater alleen

Het onderzoek laat ook zien dat regenwateropvang veel meer oplevert dan alleen drinkwater. De voordelen reiken verder:
• meer waterzekerheid
• minder druk op grondwater
• minder erosie en overstromingen
• betere voedselzekerheid
• klimaatadaptatie
• lokale werkgelegenheid
• sterkere gemeenschappen

Dat herkennen wij uit de praktijk. Een Calabash brengt niet alleen water dichter bij huis, maar zorgt ook voor meer zelfstandigheid, betere gezondheid en nieuwe kansen voor families.

Wat dit voor ons betekent

Voor De Gevulde Waterkruik is dit onderzoek een mooie bevestiging van wat duizenden gezinnen, metselaars en projectleiders al jarenlang ervaren. Regenwateropvang is niet alleen een praktische oplossing. Het is een bewezen en toekomstbestendige manier om de toegang tot schoon drinkwater te vergroten.

Of zoals de onderzoekers het zelf samenvatten:

“Catch the rain when it falls and use it when and where it is needed.”

Dat idee vormt al meer dan twintig jaar het fundament van de Calabash Family. En het blijft de basis voor alles wat wij doen.

Elk jaar organiseert Partin een belangrijke netwerkdag. Voor kleine, particuliere stichtingen in Nederland. Tijdens één van deze bijeenkomsten gaf Paul Akkerman een presentatie over de Calabash Cistern. Daar ontmoette hij Gustave Muteba, een Congolese projectondersteuner die vanuit Nederland betrokken was bij een weeshuisproject in DR Congo. Gustave raakte direct enthousiast over de mogelijkheden van regenwateropvang en nodigde Paul uit om metselaars op te leiden in Menkao, niet ver van Kinshasa.

Een jaar later werd de training mogelijk gemaakt met steun van het Heineken Fonds. Twee ervaren trainers uit Guinee-Bissau reisden samen met Paul naar DR Congo om hun kennis over te dragen.

De kracht van lokaal leiderschap

In Kinshasa maakte Gustave kennis met Ir. Roger Mbumbu, de lokale projectleider. Roger had al een eigen team van metselaars en bleek precies de schakel die in eerdere projecten ontbrak. Hij organiseerde alles wat nodig was voor de training: materialen, gereedschappen, vervoer, onderdak en contacten binnen de gemeenschap. Hij stelde de deelnemers voor aan het dorpshoofd van Menkao, gaf instructies en bewaakte de kwaliteit van het werk. Voor ons werd Roger het voorbeeld van wat een lokale projectleider kan betekenen.

Van training naar zelfstandigheid

Na afloop van de training bleef het niet bij een eenmalig project. Samen werden afspraken gemaakt over de toekomst. Roger kon projectaanvragen schrijven, begrotingen opstellen, rapportages maken en nieuwe activiteiten organiseren. Dat bleek de sleutel tot succes.

Sinds 2014 zijn onder zijn leiding ongeveer 200 Calabash Cisterns gebouwd voor ruim 200 families in Menkao. Na enkele jaren slaagden Roger en Gustave er bovendien in om zelfstandig financiering te vinden voor vervolgprojecten.

Kennis reist verder

Het verhaal kreeg nog een bijzonder vervolg. In 2019 reisde Roger naar Tanzania om daar zelf als trainer aan de slag te gaan binnen een nieuw Calabash-project. Dankzij zijn achtergrond in Oost-Congo sprak hij Swahili en kon hij de lokale metselaars in hun eigen taal opleiden. Zo begon Roger als een deelnemer aan een training en groeide uit tot iemand die zijn kennis weer doorgaf aan vele anderen.

Een belangrijke les

De training in DR Congo was onze eerste succesvolle internationale training. We bouwden samen aan goede Calabash Cisterns en vooral aan lokaal leiderschap. Het project staat of valt met mensen die verantwoordelijkheid nemen, anderen meenemen en zelfstandig verder kunnen bouwen. Dat inzicht vormt nog altijd een belangrijk onderdeel van de manier waarop de Calabash Family werkt.

Alfred kwam na een lange reis terecht in Oldenzaal. In Twente bouwde Alfred een nieuw bestaan op. Hij werd actief in het verenigingsleven, deed vrijwilligerswerk en vertelde op scholen over Afrika en Ghana. In een tijd waarin er nauwelijks Afrikanen in de regio woonden, groeide hij uit tot een bekend gezicht.

Een plek vinden in een nieuw land

Met vallen en opstaan, leerde Alfred om te settelen in Oldenzaal. Maar na enkele jaren leek daar abrupt een einde aan te komen. Alfred kreeg te horen dat hij Nederland moest verlaten. Wat volgde, maakte diepe indruk. Inwoners van Oldenzaal kwamen massaal voor hem in actie. Spandoeken verschenen in de stad en overal klonk dezelfde boodschap: Alfred moet blijven. Uiteindelijk mocht hij blijven en verder bouwen aan zijn leven in Nederland.

Spandoeken met ‘Alfred moet blijven!’ – ik was toen de enige Afrikaan in Oldenzaal

Iets terugdoen voor Ghana

Alfred vergat zijn geboorteland nooit. Hij zag de uitdagingen waarmee veel gezinnen in Ghana dagelijks te maken hadden, waaronder het gebrek aan schoon drinkwater. Toen hij in 2017 Eerhard Mensink ontmoette, vielen de puzzelstukjes op hun plek. Alfred kende de situatie in Ghana als geen ander. Eerhard raakte enthousiast over de mogelijkheden van de Calabash Cistern. Samen besloten zij zich in te zetten voor regenwateropvang in Ghana.

Dat leidde tot de oprichting van Stichting Ghana over de IJssel, één van de organisaties die later opging in De Gevulde Waterkruik.

Van één waterreservoir naar een groeiende beweging

De eerste Calabash Cistern werd gebouwd in het dorp waar Alfred geboren werd. Wat begon met steun van familie en vrienden groeide uit tot een project dat honderden gezinnen hielp aan schoon drinkwater.

Een belangrijk onderdeel van de aanpak was het opleiden van lokale metselaars. Zo ontstond niet alleen toegang tot schoon drinkwater, maar ook werkgelegenheid en ondernemerschap. Mensen leerden zelf Calabash Cisterns bouwen en konden hun vakmanschap inzetten binnen hun eigen gemeenschap.

Een brug tussen Ghana en Nederland

Alfred is altijd meer geweest dan een projectpartner. Hij verbindt twee werelden. Hij kent de dorpen, spreekt de taal en begrijpt de uitdagingen waar mensen dagelijks mee te maken hebben. Tegelijkertijd weet hij als geen ander hoe betrokken Nederlanders kunnen zijn.

Zijn persoonlijke verhaal laat zien wat er mogelijk is wanneer mensen elkaar ontmoeten, vertrouwen en samen iets willen opbouwen.

Wat begon met een vlucht uit een oorlogsgebied groeide uit tot een leven van verbinding. En uiteindelijk tot honderden gezinnen die dankzij regenwateropvang dichter bij schoon drinkwater leven.