De erfenis van Paul Akkerman: een eenvoudig idee met wereldwijde gevolgen

Ruim twintig jaar geleden woonde en werkte Paul in een afgelegen dorp tussen de rijstvelden van West-Afrika. Daar zag hij iets wat voor veel mensen dagelijkse realiteit is, maar waar hij als Nederlander nooit eerder echt bij had stilgestaan: de voortdurende zoektocht naar schoon drinkwater.

Iedere ochtend stonden vrouwen uren eerder op om water te halen voor hun gezin. Vaak ging het om lange afstanden en bronnen waarvan de kwaliteit twijfelachtig was. Toch werd het werk iedere dag opnieuw gedaan, zonder klagen. Die ervaring liet Paul niet meer los.

De sleutel tot wat later zijn levenswerk zou worden, kreeg hij van zijn lokale vriend Bicosse Nandafa. Er was bezoek uit Nederland. Zij vroegen hoe zij het dorp konden helpen. Bijvoorbeeld met een school een school, een kerk of een gezondheidscentrum. Maar Bicosse zei:

“Help ons aan drinkwater.”

Wat volgde was geen groots masterplan. Paul begon gewoon. Als amateur, gedreven door nieuwsgierigheid en betrokkenheid. Samen met lokale partners ging hij op zoek naar een oplossing die betaalbaar, praktisch en duurzaam zou zijn. Een oplossing die niet afhankelijk was van ingewikkelde techniek of voortdurende hulp van buitenaf.

Zo ontstond uiteindelijk de Calabash Cistern.

Het idee was verrassend eenvoudig: vang regenwater op wanneer het valt en sla het op als schoon drinkwater, dichtbij huis. Het waterreservoir kon worden gebouwd met lokaal beschikbare materialen en door lokale metselaars. Daarmee werd niet alleen water beschikbaar gemaakt, maar bleef ook de kennis achter in de gemeenschap.

Voor Paul ging het nooit alleen om een waterreservoir

Paul geloofde dat duurzame verandering ontstaat wanneer mensen zelf eigenaar worden van de oplossing. Daarom stonden training, vakmanschap en kennisoverdracht altijd centraal. Zo werden lokale metselaars opgeleid. Deze nieuwe trainers deelden hun kennis met anderen. Gemeenschappen investeerden zelf mee in hun eigen voorziening. Stap voor stap ontstonden projecten die zelfstandig konden doorgroeien.

Wat begon in één dorp groeide uit tot een internationale beweging.

Door de jaren heen werden duizenden Calabash Cisterns gebouwd in dorpen, op eilanden en in afgelegen gebieden verspreid over heel Afrika. Steeds meer mensen sloten zich aan bij wat Paul graag de “Calabash Family” noemde: een internationaal netwerk van projectleiders, metselaars, trainers, vrijwilligers, donateurs en gemeenschappen die dezelfde overtuiging delen.

Grote problemen vragen niet altijd om ingewikkelde oplossingen. Soms begint verandering met iets eenvoudigs. Met regen die anders verloren zou gaan. Met een metselaar die een nieuw vak leert. Met een gemeenschap die besluit zelf verantwoordelijkheid te nemen voor haar toekomst.

In de laatste jaren van zijn leven werkte Paul aan het vastleggen van de lessen, verhalen en ontmoetingen uit meer dan twintig jaar praktijkervaring. Zijn levenswerk. Dat resulteerde in het boek The Journey of the Calabash Cistern, een rijk geïllustreerd document waarin niet alleen de techniek, maar juist de mensen centraal staan.

Op 28 januari 2026 overleed Paul onverwacht. Zijn overlijden raakte de mensen met wie hij jarenlang had samengewerkt diep, zowel in Nederland als ver daarbuiten. Zijn gedachtegoed leeft echter voort. In de duizenden waterreservoirs die dagelijks worden gebruikt. In de metselaars die hun vak doorgeven aan een volgende generatie. In de gemeenschappen die steeds zelfstandiger worden. En in de mensen die blijven geloven in hetzelfde eenvoudige idee waarmee het ooit begon:

“Vang regen op wanneer die valt, zodat er water is wanneer het nodig is.”