Regenwater eerst: wetenschap bevestigt wat de Calabash Family al twintig jaar ziet

Al meer dan twintig jaar werken we binnen de Calabash Family vanuit een eenvoudige overtuiging: vang regenwater op wanneer het valt, zodat er water is wanneer het nodig is. Die gedachte lijkt vanzelfsprekend, maar staat haaks op de manier waarop veel waterbeheer wereldwijd is georganiseerd.

Een recent wetenschappelijk artikel in het tijdschrift Discover Water pleit zelfs voor een fundamentele verandering van denken. Volgens de onderzoekers zou regenwater niet moeten worden gezien als een aanvulling op de watervoorziening, maar als de eerste en belangrijkste bron van zoetwater.

Regen is een belangrijke bron

De onderzoekers herinneren ons eraan dat vrijwel al het beschikbare zoetwater op aarde begint als regen. Grondwater, bronnen en rivieren zijn uiteindelijk allemaal afkomstig van neerslag. Toch wordt regenwater vaak afgevoerd naar sloten, rivieren en uiteindelijk de zee, terwijl mensen elders kampen met waterschaarste.

Volgens de auteurs zou waterbeheer moeten beginnen met één eenvoudige vraag:

Waarom zouden we regenwater eerst weg laten stromen om het later terug te winnen?

Regenwater is veiliger dan veel mensen denken

Een tweede belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat regenwater vaak een onterecht slechte reputatie heeft. Goed opgevangen en opgeslagen regenwater behoort volgens de auteurs juist tot de schoonste bronnen van zoetwater. Bovendien is het, wanneer aanvullende behandeling nodig is, vaak mogelijk om dit te doen met eenvoudige en betaalbare technieken.

Daarmee ondersteunt het onderzoek iets wat wij in de praktijk al jaren zien: een goed ontworpen regenwateropslag kan gezinnen het hele jaar toegang geven tot schoon drinkwater.

De Calabash Cistern als voorbeeld

Bijzonder voor ons is dat het onderzoek expliciet verwijst naar de Akkerman Calabash. De onderzoekers noemen de Calabash Cistern als voorbeeld van een goed ontworpen waterreservoir voor huishoudelijk gebruik in Afrika. Zij wijzen daarbij op drie belangrijke eigenschappen:
• geen direct zonlicht in het reservoir
• geen toegang voor muggen en insecten
• voldoende ventilatie om de waterkwaliteit te behouden

Ook verwijzen zij naar eerdere publicaties waarin wordt beschreven hoe de Calabash heeft bijgedragen aan het verbeteren van de drinkwatervoorziening in Guinee-Bissau.

Kleine waterreservoirs, grote impact

Waar veel overheden vooral investeren in grote dammen, waterleidingen en centrale voorzieningen, benadrukt het onderzoek juist het belang van kleinschalige opslag. Volgens de auteurs zijn huishoudelijke waterreservoirs, cisternen en lokale regenwateropvang essentieel voor een duurzame toekomst.

Die conclusie sluit nauw aan bij onze aanpak. Wij geloven dat duurzame toegang tot schoon drinkwater ontstaat wanneer kennis, eigenaarschap en voorzieningen zo dicht mogelijk bij de mensen zelf liggen.

Meer dan drinkwater alleen

Het onderzoek laat ook zien dat regenwateropvang veel meer oplevert dan alleen drinkwater. De voordelen reiken verder:
• meer waterzekerheid
• minder druk op grondwater
• minder erosie en overstromingen
• betere voedselzekerheid
• klimaatadaptatie
• lokale werkgelegenheid
• sterkere gemeenschappen

Dat herkennen wij uit de praktijk. Een Calabash brengt niet alleen water dichter bij huis, maar zorgt ook voor meer zelfstandigheid, betere gezondheid en nieuwe kansen voor gezinnen.

Wat dit voor ons betekent

Voor De Gevulde Waterkruik is dit onderzoek een mooie bevestiging van wat duizenden gezinnen, metselaars en projectleiders al jarenlang ervaren. Regenwateropvang is niet alleen een praktische oplossing. Het is een bewezen en toekomstbestendige manier om de toegang tot schoon drinkwater te vergroten.

Of zoals de onderzoekers het zelf samenvatten:

“Catch the rain when it falls and use it when and where it is needed.”

Dat idee vormt al meer dan twintig jaar het fundament van de Calabash Family. En het blijft de basis voor alles wat wij doen.